×

آخرین بروز رسانی: 23 شهریور 1400
دندانپزشکی در دوران بارداری
یکی از سوالات عمومی بانوان باردار این است که آیا ما می‌توانیم به دندانپزشکی مراجعه کنیم یا خیر؟ در این مقاله سعی می‌کنیم تمامی ابهامات شما مرتفع سازیم.
در حوزه دندانپزشکی جهت بررسی دقیق‌تر مسائل مربوط به بارداری، دوران بارداری را به سه بازه زمانی سه ماهه اول، دوم و سوم تقسیم می‌کنیم در هریک از سه دوره بنا بر شرایط رشد جنین درمان‌های دندانپزشکی بایستی با ملاحضات خاصی صورت گیرد
شسیشسیشسیشیشسی.jpg
دندان پزشکی در سه ماهه اول دوره بارداری:
در ماه‌های اول، دوم و سوم توصیه می‌شود حتی‌الامکان از هرگونه درمان و مصرف دارو جلوگیری شود؛ به دلیل این‌که ارگان‌های اصلی جنین در این ایام در حال شکل گیری می‌باشد. همچنین توجه شود تا هفته 13بارداری از برخورد هرگونه اشعه رادیولوژی(X-Ray) به بدن خودداری کنید.
بهتر است در موارد ممکن درمان‌ها از سه ماهه اول بارداری به سه ماهه دوم منتقل شود، پس اگر دندان دارای درد خفیف غیرممتد شبانه یا دارای حساسیت به سرما و گرما و فشار و ضربه است، با دندان مدارای کافی صورت گیرد تا درمان حتی‌الامکان درمان دیرتر انجام شود. منظور از مدارا کردن، اجتناب از استفاده از مایعات داغ یا بسیار سرد و وارد نکردن فشار زیاد و جویدن خوراکی‌های سفت با دندان و استفاده صحیح از نخ دندان است که بتوان از پیشرفت پوسیدگی و ایجاد تحریک در عصب دندان و بروز وضعیت اورژانسی غیرقابل تحمل خودداری کرد. استفاده از دهان شویه کلرهگزیدین که یک ماده ضد میکروبی بسیار قوی می‌باشد و پلاک‌های دندانی و باکتری‌های دهانی را کاهش می‌دهد نیز توصیه می‌شود. این دهان شویه به دلیل اینکه توسط دهان جذب نمی‌شود و خوراکی نیز نمی‌باشد و صرفا دهان را شست و شو می‌‌دهد خطری برای مادران باردار و جنین ندارد.
اما اگر درد دندان بسیار شدید، ممتد و غیر قابل تحمل باشد یا لثه دارای عفونت شدید و آبسه باشد احتمالا مجبور به انجام درما‌‌ن‌های دندانپزشکی با شروط زیر خواهیم بود:
هرگونه استفاده از دارو و اشعه (برای عکس رادیوگرافی) در دندانپزشکی در سه ماهه اول بارداری به دلیل حساسیت‌های آن می‌بایست حتما زیر نظر و به توصیه پزشک زنان و زایمان صورت گیرد بنابراین لازم است طرح درمانی دندانپزشکی قبل از انجام به تایید پزشک متخصص زنان و زایمان برسد تا آسیب‌های آن به حداقل برسد. 
درمان‌های دندانپزشکی که در این دوره انجام می‌شود در حداقل ممکن و به منظور رفع علائم اورژانسی مانند درد و عفونت است. در این دوره دندانپزشک معمولا برای کاستن درد و ایجاد مجرایی برای تخلیه عفونت دندان (درناژ عفونت) از درمانی با نام پالپوتومی استفاده می‌کند در این درمان تنها عصب‌های موجود در تاج دندان تخلیه می‌شود و دندان تا دوره سه ماهه دوم به صورت پانسمان شده نگهداری می‌شود تا در آن زمان درمان ریشه صورت گیرد.

دندان پزشکی در سه ماهه دوم دوره بارداری:
ماه‌های چهارم، پنجم و ششم مناسب ترین زمان برای انجام درمان‌های دندانپزشکی می‌باشد، زیرا هم جنین به حد کفایت رشد کرده است هم به مادر فشار زیادی بابت جابه‌جایی متحمل نمی‌شود. در دوره سه ماهه دوم می‌تواند درمان‌های ضروری دندانپزشکی مانند ترمیم و کشیدن دندان صورت پذیرد. در این دوره مانند دوره اول باید از اشعه رادیولوژی حتی‌الامکان دوری نمود.
با وجود اینکه در این دوره می‌توان تمامی درمان‌ها را انجام داد اما بهتر است درمان‌های زیبایی را به بعد از زایمان به تعویق انداخت. با وجود اینکه انجام درمان در این دوره ممکن است اما دراز کشیدن یا نشستن در زمانی طولانی بر روی یونیت دندانپزشکی باعث فشار به مادر و آزردگی خاطر وی خواهد شد.
در این دوره اگر تشخیص داده شد که مادر باید تحت اشعه رادیولوژی قرار بگیرد باید پوشش سربی حتما پوشیده شده تا از هرگونه آسیب احتمالی جلوگیری شود.
در حین درمان از داروی بی‌حسی کم خطر مانند لیدوکائین و با دوز حداقلی استفاده شود تا هم از تاثیرات احتمالی دارویی بر جنین جلوگیری کند هم از درد ناشی از درمان صورت گرفته. مصرف آنتی بیوتیک فقط با تایید پزشک زنان زایمان، مجاز خواهد بود. در سه ماهه دوم بارداری این نکته حائز اهمیت است که می‌توان از ضد دردهایی مانند استامینوفن و بروفن(ایپوپروفن و ژلوفن)  برای التیام موقت درد دندان استفاده کرد اما توجه شود که از داروهای حاوی آسپرین نباید استفاده کرد.

دندان پزشکی در سه ماهه سوم دوره بارداری:
در ماه‌های هفتم، هشتم و نهم جنین تقریبا به طور کامل رشد کرده است و رفت و آمد برای مادر دشوار می‌شود. در این ایام دراز کشیدن به مدت زیاد در یونیت دندانپزشکی نیز می‌تواند برای جنین مضر باشد و برای مادر درد ایجاد کند. در دوره سوم بارداری بهتر است درمان‌ها به بعد از زایمان موکول شوند و مراقبت‌‌های دهانی و دندانی برای جلوگیری از رخ دادن بیماری باید صورت پذیرد، استفاده از نخ دندان و مسواک حداقل روزی دوبار و استفاده از دهانشویه از اهمیت بسیار بالایی نسبت به سایر افراد برخوردار است زیر باید از گونه بیماری دهانی جلوگیری نمود. استفاده از استامینوفن بدون کدئین در این دوره مانعی ندارد اما بهتر است از بروفن(ایپوپروفن و ژلوفن) دوری نمود. استفاده از ضد دردهای حاوی آسپرین ممنوع است.
این دوره مانند دوره اول بارداری بهتر است از درمان‌های اصلی دوری شود و به جای آن از درمان‌هایی مانند درمان پالپوتومی استفاده شود. راحتی مادر در این دوره بسیار حائز اهمیت است بنابراین همواره باید مادر در راحت ترین حالت ممکن باشد و دندانپزشکی نیز مستثنی نمی‌باشد. 

داروهای بی‌حسی در دوران بارداری
به طور کلی داروها بر اساس خطر برای بانوان باردار به 5 دسته A,B,C,D,X تقسیم می‌شود داروهای طبقه X بیشترین خطر و داروهای طبقه A کمترین خطر را دارند. به طور کلی باید گفت که داروهای بی‌حسی در طبقه B , C  قرار دارند. داروهای بی‌حسی موجود در طبقه B می‌تواند به حد نیاز مورد استفاده قرار بگیرد اما داروهای ردیف C اگر پزشک ببیند که سودش بیشتر از زیانش برای بیمار است آن را تجویز می‌کند. کم‌خطرترین و مشهورترین داروی بی‌حسی در این دوران را باید لیدوکایین شمرد، زیرا لیدوکایین در طبقه B قرار می‌گیرد.

عکس برداری رادیولوژی(X-Ray) در دوران بارداری
میزان اشعه رادیوگرافی‌های دندانپزشکی، نسبت به اشعه رادیوگرافی‌های پزشکی و سی تی اسکن بسیار کم می‌باشد اما در این حالت نیز باید الزاماتی را رعایت نمود.  کنترل دوز اشعه رادیوگرافی، محدود نمودن تابش اشعه و  محدود بودن تعداد دفعات انجام رادیوگرافی از این الزامات می‌باشند.
از عکس برداری در دوران بارداری باید خودداری شود ولی اگر اجبار و ضرورتی باشد(عرف است قبل از هر درمان دندانپزشکی ضروری عکس از دندان تهیه شود) باید از پوشش سربی استفاده شود تا از آسیب‌های احتمالی برای جنین کاسته شود. آسیب‌های پرتو رادیوگرافی به سقط، کم وزنی و عقب ماندگی ذهنی و جسمی جنین خلاصه نمی‌شوند و احتمال ابتلای جنین به سرطان را نیز افزایش می‌دهند.
IMG_8843.JPG
استفاده از پوشش سربی در کلینیک دریای نور
توصیه ما به بانوان در دوران بارداری
انجام درمان جرمگیری در دوران بارداری را توصیه می‌کنیم زیرا این درمان یک درمان پیشگیرانه محسوب می‌شود و می‌تواند از مشکلات دهانی احتمالی جلوگیری کند. این درمان به دلیل آنکه بدون دارو انجام می‌پذیر خطری برای جنین نخواهد داشت.
سعی کنید تمام توصیه‌های دندانپزشکی من جمله مسواک زدن مرتب، استفاده از خمیر دندان مناسب و نخ دندان روزانه برای جلوگیری از بیماری‌های دهان و دندان را رعایت کنید.
توصیه مهم دیگری که می‌توان داشت قبل از اقدام به بارداری، برای انجام چکاپ به دندانپزشکی مراجعه کنید تا از هرگونه بیماری دهان و دندان در دوران بارداری جلوگیری شود.
چکاپ‌های منظم در دوران بارداری بسیار ضروری است. این عمل باعث می‌شود پیشگیری یا برخورد صحیح و زود هنگام با بیماری صورت پذیرد.

گروه تحقیقات
و پـژوهش‌های
دریــــای‌نـور
پسندیدم 20

نظرات کاربران

بهاره

23 شهریور 1400
ممنون از راهنمایی خوبتان

دیدگاه شما

نام و نام خانوادگی
متن
    


نشانی: تهران - خیابان بهشتی - خیابان سرافراز - بین هشتم و دهم پلاک 38 طبقه دوم

کلینیک دندانپزشکی دریای نور
Tehran