ارتودنسی ثابت

درمان ارتودنسی فقط در حوزه زیبایی کارایی ندارند. زمانی که دندان ها به صورت نامرتب قرار بگیرند، عملکرد دندان کاهش پیدا می کند، رعایت بهداشت دندان دشوار تر می شود و مشکلات شدید در رشد فک و نحوه قرارگیری آن به وجود می آید. به همین دلیل است که ارتودنسی یک درمان مهم و ضروری است. همچنین به این نکته هم باید توجه داشته باشید که هر نامرتبی به معنی نیاز قطعی به ارتودنسی نیست و این امر بعد از معاینه و بررسی دقیق توسط پزشک متخصص صورت می گیرد.

در کلینیک دندانپزشکی دریای نور ، درمان ارتودنسی در یک دپارتمان تخصصی ارتودنسی و زیر نظر متخصص انجام می شود. هدف ما این نیست که صرفا دندان ها را جابه جا کنیم؛ بلکه ابتدا شرایط دندان ها، لثه، استخوان، فک و نحوه قرار گرفتن دندان ها روی یکدیگر بررسی می شود و سپس درباره ضرورت درمان و مناسب ترین روش تصمیم گیری می شود.

چه مشکلاتی ممکن است نیاز به ارتودنسی داشته باشند؟

متخصص ارتودنسی در زمان معاینه، فقط به کج بودن دندان ها نگاه نمی کند؛ بلکه نحوه قرار گرفتن دندان های دو فک، فضای موجود، رشد فک ها و رابطه دندان ها با یکدیگر را نیز بررسی می کند.

تنها دلیل ارتودنسی، کج بودن دندان ها نیست و دکتر متخصص فقط به این نکته توجه نمی کند؛ بلکه مدل قرار گیری دندان های فک بالا و پایین، میزان رشد فک ها، فضای موجود و رابطه دندان ها با هم را بررسی می کند.

با داشتن هر یک از موارد زیر ممکن است نیاز به درمان ارتودنسی وجود داشته باشد:

• Overbite: زمانی که دندانهای فوقانی هم پوشانی عمودی زیادی بر روی دندانهای ردیف پایین دارند.

• Underbite: به ظاهر “بولداگ” معروف است که در آن دندان های ردیف پایین خیلی جلوتر از دندان های فوقانی قرار می گیرد و ردیف بالا بیش از حد عقب هستند.

• Crossbite: هنگام جویدن دندانهای بالا از بعد عرضی به درستی بر روی دندانهای پایین قرار نمی گیرند.

• Open bite: یا باز بودن بین دو فک در ناحیه جلو عقب یا کناره ها

• Misplaced midline: یا خط میانی نابجا – هنگامی که خط میانی دندان های فوقانی با خط میانی دندان های پایینی در یک راستا قرار نمی گیرند.

• Spacing: یا فاصله، فضاهای بین دندان ها که ممکن است بر اثر از دست دادن یک دندان یا حتی رشد ناقص یا عدم رشد یک دندان به وجود بیاید.

• Crowding: یا شلوغی دندان، زمانی که تعداد زیادی دندان (بیشتر از حد نرمال) در یک ردیف دندانی قرار می گیرند. این وضعیت منجر به روی هم افتادن دندانها می شود.

البته وجود هر یک از این مشکلات به تنهایی به معنی نیاز به درمان ارتودنسی نیست. میزان ناهنجاری، وضعیت دندان ها و لثه، وضعیت فک و تاثیری که مشکل بر عملکرد دندان می گذارد باید توسط پزشک متخصص بررسی شود تا مشخص شود درمان ارتودنسی لازم است یا خیر.

ناهنجاری های دندانی چه مشکلاتی ایجاد می کنند؟

ناهنجاری های دندانی همیشه هم به معنی نیاز به ارتودنسی نیست. ولی وجود این ناهماهنگی ها موجب ایراداتی می شود که علاوه بر زیبایی و اعتماد به نفس، روی بهداشت دندان و سلامتی کلی بدن نیز تاثیر می گذارد.

یکی از مشکلات جدی که ناهنجاری های دندانی ایجاد می کنند، اختلال در جویدن است. بعضی انواع مال اکلوژن می توانند تماس طبیعی بین دندان های بالا و پایین را کاهش دهند و عملکرد جویدن را تحت تاثیر قرار دهند. این موضوع در ناهنجاری های شدیدتر اهمیت بیشتری پیدا می کند.

با وجود ناهنجاری در دندان ها، رعایت بهداشت دهان و دندان نیز ممکن است در بعضی افراد دشوارتر شود. برای مثال، شلوغی شدید دندان ها می تواند دسترسی به بعضی سطوح دندان را محدود کند و تمیز کردن آنها را دشوارتر سازد. همین مورد باعث تجمیع عفونت و پوسیدگی دندان می شود.

وضعیت قرارگیری دندان ها یکی از عوامل مهم است که در سلامت دندان ها اهمیت بسیار زیادی دارد. این مشکل موجب افزایش پوسیدگی دندان ها شود.

مورد دیگر بیشتر به بحث روانشناسی مربوط می شود. ظاهر نامرتب دندان ها و لبخند نامرتب می تواند بر اعتماد به نفس و رضایت خاطر فرد از خود تاثیر بگذارد. به همین خاطر ارتودنسی در بسیاری از افراد، علاوه بر اهداف درمانی، به خاطر بهبود ظاهر دندان ها نیز انجام می شود.

در بعضی بیماران نیز علائمی مانند درد یا ناراحتی هنگام جویدن و مشکلات مربوط به مفصل فک باید در معاینه تخصصی بررسی شوند. با این حال، وجود علائم مفصل فک به تنهایی به معنی این نیست که علت مشکل، نامرتبی دندان هاست یا ارتودنسی حتما درمان آن خواهد بود.

بنابراین، هدف از ارتودنسی صرفا صاف کردن دندان ها نیست؛ بلکه در مواردی که ناهنجاری قابل توجه باشد، می تواند به اصلاح رابطه دندان ها، بهبود عملکرد و ایجاد شرایط مناسب تر برای سلامت دهان کمک کند. تشخیص اینکه این مزایا برای یک بیمار ضرورت درمان ایجاد می کنند یا خیر، به معاینه متخصص ارتودنسی بستگی دارد.

بهترین سن برای درمان ارتودنسی

به طور کلی برای درمان ارتودنسی یک سن ثابت و یکسانی وجود ندارد. در کودکان، ارزیابی ارتودنسی معمولا تا حدود 7 سالگی انجام می شود. این کار باعث تشخیص زودهنگام کراس بایت، مشکلات رشد فک، اختلالات رویش دندان و شلوغی دندان ها می شود.بسیاری از کودکان پس از معاینه فقط نیاز به پیگیری دارند و درمان آن ها در سن مناسب تری آغاز می شود.

در نوجوانان، زمان شروع درمان به مرحله رشد و نوع ناهنجاری بستگی دارد. بعضی مشکلات فکی در دوره رشد بهتر قابل مدیریت هستند و تاخیر در درمان می تواند اصلاح آنها را دشوارتر کند.در بزرگسالان نیز ارتودنسی امکان پذیر است. اگر دندان ها و لثه سالم باشند، پس صرفا بالا رفتن سن نمی تواند مانع حرکت ارتودنتیک دندان ها شود. زمان و روش درمان باید بر اساس وضعیت فرد تعیین شود.

چرا متخصص ارتودنسی اهمیت دارد؟

درمان ارتودنسی تنها گذاشتن براکت روی دندان نیست. تخصص ارتودنسی شامل تشخیص درست مشکل اصلی کج بودن دندان ها، میزان رشد دندان، موقعیت فک ها و نحوه قرار گرفتن دندان ها روی آن می شود.

به همین دلیل، در یک ارزیابی تخصصی ممکن است علاوه بر معاینه داخل دهان، عکس های رادیوگرافی، تصاویر دندان ها و صورت، بررسی بایت و اندازه گیری های تخصصی نیز مورد نیاز باشد. هدف از این بررسی ها این است که قبل از شروع درمان مشخص شود چه چیزی باید اصلاح شود و چگونه می توان با کمترین مداخله لازم به نتیجه مناسب رسید.

متخصص ارتودنسی کسی است که تشخیص می دهد ارتودنسی نیاز است یا خیر. در صورتی که پزشک دارای تخصص کافی نباشد، درمان دچار ایراد می شود و با تشخیص اشتباه باعث ایجاد مشکلات و هزینه های بیشتر می شود.

دپارتمان تخصصی ارتودنسی کلینیک دریای نور

در کلینیک دندانپزشکی دریای نور، ارتودنسی در قالب یک دپارتمان تخصصی ارتودنسی ارائه می شود. حضور متخصص ارتودنسی باعث می شود تشخیص، طراحی طرح درمان و پیگیری حرکت دندان ها بر اساس شرایط اختصاصی هر بیمار انجام شود.

یکی دیگر از بخش های مهم درمان، ارتباط با لابراتوارهای مورد اعتماد است. در درمان هایی که به ساخت تجهیزات یا اجزای اختصاصی نیاز دارند، هماهنگی میان متخصص، کلینیک و لابراتوار می تواند به اجرای دقیق تر طرح درمان کمک کند.

بنابراین، مزیت دریای نور فقط در ارائه یک نوع دستگاه ارتودنسی خلاصه نمی شود؛ بلکه تلاش می شود تشخیص تخصصی، انتخاب روش مناسب، اجرای درمان و پیگیری آن در یک مسیر منسجم انجام شود.

انواع ارتودنسی

همه افراد به یک مدل دستگاه ارتودنسی نیاز ندارند. عواملی مانند شدت ناهنجاری، سن بیمار، میزان همکاری، وضعیت دندان ها و لثه و اهداف درمانی، روی روش درمانی تاثیر می گذارد.

پرکاربردترین دستگاه ارتودنسی، مدل ثابت آن است که بیشترین کارایی در درمان ناهنجاری های دندانی را دارد. الاینرهای شفاف و ارتودنسی متحرک بیشتر برای مشکلات خفیف و با توجه به پیچیدگی های درمانی انجام می شوند.

ارتودنسی نامرئی

ارتودنسی نامرئی یا شفاف( کلیر الاینر) یک روش جدید برای درمان ارتودنسی هست، که بیشتر بر پایه نرم افزار های دیجیتالی ساخته می شود.

هر کدام از الاینرها را حداقل به مدت 22 ساعت در شبانه روز و به مدت 2 هفته بر روی دندان ها قرار می گیرد و پس از سپری شدن این مدت، الاینر جدید را جایگزین الاینر قبلی می کنند. طول درمان و تعداد الاینر ها بسته به میزان ناهنجاری، ترتیب دندانها و پیچیدگی درمان متغیر است.

این نوع از ارتودنسی قابل انجام برای همه است؛ هم افرادی که نیاز به ارتودنسی دارند هم افرادی که علاوه بر ارتودنسی، جراحی نیز باید انجام دهند.بیشتر توصیه می شود که کیس های خفیف از ارتودنسی شفاف استفاده کنند، چرا که کیس های پیچیده تر طول درمانشان بیشتر می شود.

ارتودنسی شفاف برای کودکان نیز قابل استفاده نیست و بهترین زمان برای گذاشتن ارتودنسی شفاف از 18 سالگی به بعد است.

ارتودنسی دیمون

ارتودنسی دیمون، نوعی از ارتودنسی ثابت با این تفاوت است که دیگر سیم های متصل کننده در آن دیده نمی شوند. این مدل ارتودنسی به صورت کشویی قرار می گیرد و به همین خاطر تمیز کردن اطراف آن راحت تر است.

برای نوجوانان و کسانی که به ظاهر دندان های خود اهمیت می دهند و نمی خواهند که سیم های ارتودنسی مانع تمیز کردن دندان ها شود می توانند از این مدل استفاده کنند.

ارتودنسی رنگی

ارتودنسی رنگی هم همان ارتودنسی ثابت (براکت به همراه سیم ها) است. این مدل ویژگی درمانی خاصی ندارد و رنگ آن تنها به خاطر زیباتر شدن ظاهر آن است. به همین دلیل است که نوجوانان بیشتر از این مدل استفاده می کنند.

مراحل درمان ارتودنسی

همانطور که گفته شد، مرحله اول ارتودنسی گذاشتن براکت نیست. مراحل اولیه شامل معاینه، تشخیص دقیق نوع ناهنجاری و انتخاب طرح درمان مناسب است.

روند کلی درمان می تواند شامل مراحل زیر باشد:

1. معاینه و ارزیابی تخصصی
بررسی وضعیت دندان ها، لثه، فک، وضعیت بایت و شرایط رشد.

2. بررسی های تشخیصی
اخذ تصاویر رادیوگرافی، عکس های تخصصی و سایر اندازه گیری های لازم.

3. طراحی طرح درمان
انتخاب نوع دستگاه و درمان مناسب. همچنین نیاز به جراحی و کشیدن دندان های دیگر در این مرحله مشخص می شود.

4. شروع درمان
دستگاه مناسب، از جمله براکت ثابت، الاینر شفاف یا سایر تجهیزات مورد نیاز، انتخاب و استفاده می شود.

5. پیگیری و تنظیم درمان
حرکت دندان ها در جلسات دوره ای بررسی می شود و در صورت نیاز تنظیمات لازم انجام می گیرد.

6. مرحله نگهداری
پس از پایان حرکت فعال دندان ها، استفاده از ریتینر یا نگهدارنده برای کاهش احتمال برگشت دندان ها اهمیت دارد.

مدت زمان ارتودنسی چقدر است؟

مدت زمان درمان ارتودنسی برای همه مراجعین یکسان نیست. مواردی مثل سلامت دندان و لثه، سن، وضعیت رشد، تراکم استخوان و شدت و نوع هنجاری از بر طول درمان تاثیر می گذارند.

درمان های ارتودنسی معمولا چندین ماه تا حدود دو سال یا بیشتر طول می کشند و کیس های پیچیده ممکن است به زمان بیشتری نیاز داشته باشند. بنابراین اعلام یک عدد قطعی قبل از معاینه دقیق، کار علمی و قابل اعتمادی نیست.

آیا ارتودنسی عوارض دارد؟

ارتودنسی مانند هر درمان پزشکی، می تواند در کنار مزایای خود، شامل عوارض و محدودیت هایی نیز باشد. در روزهای ابتدایی ممکن است احساس فشار و ناراحتی خفیف ایجاد شود که بعد ازتنظیم دستگاه طبیعی رخ می دهد که معمولا موقتی است.

مهم ترین موضوع، رعایت بهداشت دهان در طول درمان است. به خصوص در ارتودنسی ثابت، وجود براکت و سیم می تواند تمیز کردن دندان ها را دشوارتر کند و در صورت تجمع پلاک، خطر پوسیدگی، ایجاد لکه های سفید روی مینای دندان و التهاب لثه افزایش پیدا می کند. البته مسواک های مخصوص ارتودنسی هم وجود دارد.

یکی دیگر از موضوعات مهم، برگشت نسبی دندان ها پس از درمان است. به همین دلیل، استفاده از نگهدارنده طبق دستور متخصص بخش مهمی از درمان محسوب می شود.

کاربرد لیزر در ارتودنسی

جمع بندی

ارتودنسی زمانی ارزشمند است که بتواند یک مشکل واقعی در وضعیت دندان ها، بایت یا فک را اصلاح کند. این درمان می تواند به مرتب شدن دندان ها، بهبود رابطه دندان های بالا و پایین و در برخی بیماران به بهتر شدن عملکرد دهان و امکان رعایت بهتر بهداشت کمک کند.

با این حال، ارتودنسی نباید صرفا به دلیل مد بودن یا رسیدن به یک لبخند ایده آل انجام شود. تشخیص نیاز به درمان، انتخاب زمان مناسب و تعیین روش درمان، همگی به ارزیابی تخصصی نیاز دارند.

در کلینیک دندانپزشکی دریای نور، این مسیر در دپارتمان تخصصی ارتودنسی و زیر نظر متخصص انجام می شود. رویکرد ما، درمان در صورت نیاز، برنامه ریزی متناسب با شرایط هر بیمار و تلاش برای حفظ حداکثری دندان های طبیعی و جلوگیری از مداخلات غیرضروری است.

اگر درباره نامرتبی دندان ها، وضعیت بایت یا رشد فک خود یا فرزندتان تردید دارید، اولین قدم لزوما شروع ارتودنسی نیست؛ یک ارزیابی تخصصی می تواند مشخص کند که آیا واقعا به درمان نیاز دارید و بهترین زمان و روش درمان برای شما چیست.